Wokół kleszczy urosło wiele mitów. Czy kleszcze występują tylko w lasach i są aktywne jedynie latem? Czy oznaką zakażenia boreliozą jest zawsze rumień? Czy kleszcza należy wykręcić palcami lub pęsetą, czy sam wyjdzie po posmarowaniu tłuszczem? Obalamy 12 najpopularniejszych mitów na temat kleszczy. Spis treściMIT: Kleszcze do życia potrzebują ludzkiej krwiMIT: Kleszcze chorują na boreliozęMIT: Kleszcze występują wyłącznie w lasachMIT: Kleszcze są aktywne tylko latemMIT: Kleszcze czają się na drzewachMIT: Gdy kleszcz znajdzie ofiarę, natychmiast się wkłuwaMIT: Ciemne ubrania uchronią przed ukąszeniem kleszczaMIT: Kleszcza łatwo wykryć na skórzeMIT: Kleszcza wykręca się palcamiMIT: Kleszcz łatwo wyjdzie po posmarowaniu tłuszczemMIT: W ciągu 24 godzin po wkłuciu się kleszcza nie ma ryzyka zakażeniaMIT: Można się zaszczepić przeciw boreliozieMIT: Boreliozą można się zarazić od psa/kota lub drugiego człowiekaMIT: Oznaką zakażenia boreliozą jest zawsze rumień Jak uchronić przed kleszczami siebie i swojego psa? Kleszcze (Ixodida) to pajęczaki z podgromady roztoczy. Znamy około 900 gatunków, które dzieją się na 3 rodziny: kleszcze miękkie, inaczej obrzeżkowate i dwie rodziny kleszczy twardy: kleszczowate i Nuttalliellidae. Wszystkie kleszcze są pasożytami zewnętrznymi kręgowców, a w trakcie żerowania przenoszą groźne choroby odkleszczowe. Kleszcze nie mają naturalnych wrogów, dlatego jest ich coraz więcej. Boimy się zakażenia groźnymi chorobami, które przenoszą kleszcze, ale czy na pewno wiemy, jak ich uniknąć? MIT: Kleszcze do życia potrzebują ludzkiej krwi NIEKONIECZNIE. Kleszcze faktycznie potrzebują krwi, by z larwy zmienić się w nimfę, a z niej w postać dorosłą. Potrzebują jej również, by samica mogła złożyć jaja. Te pasożyty żywią się krwią kręgowców, ale najchętniej zwierząt leśnych, gryzoni, ptaków i wiewiórek, a krwią człowieka żywią się tylko z braku lepszych źródeł pożywienia. Co ciekawe, zwykle wystarczy jedno żerowanie w każdym stadium (chyba że zostało ono przerwane, a wtedy będą chciały je dokończyć na tym samym żywicielu). MIT: Kleszcze chorują na boreliozę NIE. Kleszcze same nie chorują, one tylko przenoszą infekcje, jeśli same są zainfekowane. Najbardziej znane choroby odkleszczowe, wywoływane przez mikroby to: borelioza - wywoływana przez krętki z rodzaju Borrelia burgdorferi, afzelii i garinii przenoszone przez kleszcze Ixodes bartonelloza - wywoływana przez Bartonella henselae i Bartonella quintana, przenoszone przez kleszcze z rodzaju Ixodes anaplazmoza granulocytarna - wywoływana przez Anaplasma hagocytophilum, najczęściej przenoszone przez kleszcze z rodzaju Amblyomma i Ixodes babeszjoza (piroplazmoza) - wywoływana przez pierwotniaki Babesia divergens i Babesia microt, przenoszone przez kleszcze z rodziny Ixodes kleszczowe zapalenie mózgu (odkleszczowe zapalenie mózgu) - wywołuje flawiwirus, europejski podtyp wirusa jest głównie przenoszony przez kleszcze pospolite Ixodes ricinus, podczas gdy podtyp syberyjski i dalekowschodni przez kleszcze Ixodes persulcatus tularemia - wywoływana przez bakterię Francisella tularensis, przy czym w Europie Centralnej nosicielami tej bakterii są kleszcze z rodzaju Dermacentor reticulatus i Ixodes ricinus neoerlichioza - wywoływana przez bakterię Candidatus Neoehrlichia mikurensis przenoszoną przez Ixodes ricinus gorączka Q - wywoływana jest przez bakterię Coxiella burnetti gorączka plamista Gór Skalistych - przyczyną jest bakteria Rickettsia ricketsii, przenoszona przez kleszcza drzewnego, psiego i inne, występuje głównie na terenie USA dur powrotny - choroba wywoływana jest przez bakterię Borrelia recurrentis, która przenoszona jest przez kleszcze i wszy odzieżowe kleszczowa gorączka Kolorado - to choroba występująca głównie na terenie Stanów Zjednoczonych, która wywołana jest przez Colitvirus, a przenoszona przez kleszcza drzewnego Są dwa szczyty aktywności rocznej kleszczy: maj-czerwiec i wrzesień-październik. W ciągu dnia szczyt porannej aktywności trwa od pierwszej rosy do południa, a wieczorem od godz. 16 do zmroku. MIT: Kleszcze występują wyłącznie w lasach NIE TYLKO. Wprawdzie kleszcze lubią wilgotne lasy, zwłaszcza mieszane i liściaste, ale są praktycznie wszędzie, również w parkach i na miejskich trawnikach. Kiedyś występowały głównie na nizinach, teraz spotyka się je nawet na obszarach położonych 1500 m Najbardziej lubią tereny przejściowe - pomiędzy różnymi typami roślinności, np. skraj lasu i łąki, polany czy brzegi ścieżek. Sporo ich w paprociach, czarnym bzie i leszczynie. Nie przepadają za słońcem, lubią ciepło, ale nie gorąco (powyżej 25°C), i wilgoć. MIT: Kleszcze są aktywne tylko latem NIE. Ocieplenie klimatu, zwłaszcza łagodne zimy, spowodowało, że kleszczowy sezon zaczyna się już w marcu i trwa do listopada, z małą przerwą na gorące miesiące letnie. Są dwa szczyty aktywności rocznej: maj-czerwiec i wrzesień-październik. W ciągu dnia szczyt porannej aktywności trwa od pierwszej rosy do południa, a wieczorny od 16 do zmroku. Gdy temperatura spada poniżej 4°C, zapadają w letarg: chowają się w ściółce i przesypiają niekorzystne warunki. MIT: Kleszcze czają się na drzewach NIE. Kleszcze wspinają się na 120-150 cm maksymalnie (wysokość grzbietu potencjalnego żywiciela). Polują aktywnie (zwłaszcza larwy) lub czekają na liściu, źdźble trawy i zahaczają się, gdy obok przechodzi upatrzony kręgowiec. W ułamku sekundy potrafi pazurkami odnóży zaczepić się o skórę, sierść, ubranie. Na przednich odnóżach mają niezawodny "radar" (organ wyczuwający zapachy, feromony, ciepło, stężenie dwutlenku węgla), dlatego wyczuwają ofiarę z daleka. Kleszcze rozpoznają 40-50 zapachów, w tym amoniak i kwas masłowy występujący w pocie oraz dwutlenek węgla zawarty w powietrzu wydychanym przez potencjalną ofiarę. Reagują na zmianę temperatury (gdy ofiara rzuca cień) i wibracje. MIT: Gdy kleszcz znajdzie ofiarę, natychmiast się wkłuwa NIEKONIECZNIE. Kleszcz najpierw szuka dogodnego miejsca. Najchętniej żeruje pod kolanami, pod biustem, w zgięciu łokcia, między pośladkami, za uchem, w pachwinie - tam, gdzie skóra jest cienka, gdzie jest zacisznie i ciepło. Dlatego po spacerze w lesie natychmiast trzeba bardzo dokładnie przejrzeć całe ciało, warto wziąć prysznic (ale strumień wody nie usunie kleszcza!), a także przejrzeć i wytrzepać (oczywiście poza domem!) ubrania, w których mógłby się ukryć kleszcz. Przejrzenie ciała i odzieży jest najważniejsze, bo kleszcz mocno trzyma się pazurkami tkaniny czy włosów. MIT: Ciemne ubrania uchronią przed ukąszeniem kleszcza Kolor ubrania nie ma dla kleszczy żadnego znaczenia, ponieważ są ślepe. Identyfikują ofiarę zmysłem węchu. Kleszcze szczególnie przyciąga do nas zapach naszego potu. MIT: Kleszcza łatwo wykryć na skórze NIE. Trzeba by mieć sokoli wzrok. Kleszcz w stadium larwy ma 0,5 mm średnicy i jest jasnobrązowy, niemal w odcieniu skóry, w stadium nimfy natomiast ma wielkość ziarnka piasku (1,5 mm), widać go więc dobrze, ale dopiero pod lupą. W dodatku ugryzienie jest całkowicie bezbolesne, bo kleszcz podczas gryzienia wraz ze śliną wprowadza substancję o właściwościach znieczulających. Ssie krew na zmianę ze wstrzykiwaniem śliny, która zapobiega krzepnięciu krwi i może zawierać chorobotwórcze bakterie i wirusy. Larwa pije krew ok. 3 dób, nimfa 5 dób, a dorosła samica nawet 11 dób. Dopiero gdy się nasyci, odpada. MIT: Kleszcza wykręca się palcami NIE. Potrzebna jest dobra pęseta lub specjalne urządzenie (do kupienia w aptece). Dla bezpieczeństwa warto to robić w jednorazowych rękawiczkach. Trzeba go chwycić jak najbliżej skóry i wyciągnąć zdecydowanym, lekko łukowatym ruchem (uwaga, wykręcanie w prawo czy w lewo nie ma żadnego uzasadnienia). Czytaj: Jak usunąć kleszcza krok po kroku MIT: Kleszcz łatwo wyjdzie po posmarowaniu tłuszczem NIE. Przed usunięciem nie wolno miejsca wokół kleszcza niczym smarować (nawet środkiem odkażającym, nie mówiąc już o tłuszczu), ponieważ wtedy pasożyt dusząc się, wymiotuje, co zwiększa ryzyko zakażenia. Rankę należy tylko zdezynfekować i sprawdzić, czy kleszcz wyszedł w całości. MIT: W ciągu 24 godzin po wkłuciu się kleszcza nie ma ryzyka zakażenia NIE. Nie ma żadnej gwarancji, że wyjęcie kleszcza wkrótce po ugryzieniu pozwala uniknąć zakażenia. Poza tym nigdy nie wiadomo na pewno, od jak dawna kleszcz żeruje. Jeśli w śliniankach kleszcz ma wirusy KZM, to przekazuje je natychmiast, tuż po naruszeniu ciągłości skóry. Bakterie boreliozy zwykle bytują w jelitach, jednak jeśli kleszcz w danym stadium już żerował i tylko chce ukończyć posiłek – one również będą już w śliniankach. Autor: Getty Images MIT: Można się zaszczepić przeciw boreliozie NIE. Takiej szczepionki jeszcze nie ma (była, ale została wycofana), a co gorsza, nawet zachorowanie na boreliozę nie daje odporności na całe życie. Jest natomiast szczepionka przeciw KZM – odporność dają dwie dawki podane w ciągu 3 miesięcy, potem potrzebna jest dawka przypominająca: pierwsza po 5-12 miesięcy po drugiej dawce, następna po 3 latach, kolejne co 3-5 lat. Serię należy zacząć zimą lub wczesną wiosną (już dwie pierwsze dawki dają odporność na cały sezon). Jeśli zaczynamy szczepienie wiosną, można zaszczepić się według schematu przyśpieszonego – druga dawka 14 dni po pierwszej i dalej już według schematu podstawowego. MIT: Boreliozą można się zarazić od psa/kota lub drugiego człowieka Boreliozą można się zarazić tylko w wyniku ukąszenie zakażonego kleszcza. Nie ma innej drogi zakażenia. MIT: Oznaką zakażenia boreliozą jest zawsze rumień NIE. W większości przypadków rumień nie pojawia się wcale (albo zostaje przeoczony), a borelioza rozwija się. Charakterystyczne zaczerwienienie, ciepłe i niekiedy bolesne, które pojawia się w miejscu ukąszenia i rozszerza się, jest bezsporną oznaką, że doszło do zakażenia. Trzeba natychmiast rozpocząć leczenie. Czytaj: Rumień po ukąszeniu kleszcza. Jak rozpoznać i leczyć groźny rumień wędrujący?

fot. Fotolia W naszym klimacie kleszcze najgroźniejsze są wiosną i latem. Atakują również psy, na których bytują nawet kilka dni. Powinno się je usunąć szybko z uwagi na niebezpieczeństwo: kleszcz u psa może wywołać u niego babeszjozę. Gdzie szukać kleszczy u psa Kleszcze u psa najczęściej wybierają ciemne i wilgotne miejsca na ciele, dlatego trzeba ich szukać zwłaszcza: w uszach i wokół nich, na głowie, pod obrożą i wokół szyi, pod ogonem, w dolnych częściach łap, na łokciach i w pachwinach. Jak wygląda kleszcz u psa - zdjęcia Kleszcz u psa nie różni się wyglądem jak kleszcz u dorosłego czy u dziecka. Niestety łatwo go przeoczyć, bo kleszcza u psa przykrywa sierść, futro lub włosie. fot. Adobe Stock Jak usunąć kleszcza u psa Samo ukąszenie kleszcza nie jest niebezpieczne. Jeśli zauważysz na skórze psa kleszcza nie smaruj go niczym (tłuszczem, alkoholem), podejmij się wyzwania i wyjmij go w całości pęsetą (ważne, by go nie rozgnieść lub nie pozostawić w skórze główki - bo sprzyja to przejściu zarazków). fot. Adobe Stock Możesz też użyć specjalnych kleszczołapek (do kupienia w aptece, w sklepach z artykułami dla zwierząt lub wędkarzy), a miejsce ukąszenia zdezynfekować. Najlepiej, abyś podczas tej czynności miała na sobie rękawiczki, a gest wyciągania był pewny i energiczny. fot. Adobe Stock Kleszcz u psów ma o tyle „wygodniej”, że skrywa się w sierści czworonoga i jest trudniejszy do uchwycenia. Kiedy zauważysz czerwonego kleszcza u psa, nie panikuj: samice kleszczy są czerwone, a samce - brązowe. Kleszcz u psa - choroby i powikłania Kiedy kleszcz zaraża psa? Problem pojawia się wówczas, gdy kleszcz, który zaatakował zwierzę jest nosicielem pasożytów, a zwłaszcza pierwotniaka o nazwie Babesia canis. Wywołuje on groźną chorobę - babeszjozę, która uszkadza narządy wewnętrzne zwierzęcia, w szczególności nerki i wątrobę oraz prowadzi do anemii, silnych zaburzeń pracy układu krążenia, żółtaczki. Objawy zarażenia u psa przez kleszcza pojawiają się dopiero po kilku dniach czy nawet tygodniach. Najczęściej zwierzak staje się apatyczny, osowiały, nie reaguje na zachętę do zabawy, przestaje jeść i pić, ma wysoką gorączkę, biegunkę (często z domieszką krwi), wymiotuje, jego mocz przybiera brązowe zabarwienie. Wtedy nie czekaj lecz natychmiast kontaktuj się z weterynarzem. Bardzo ważne by leczenie podjąć, jak najwcześniej, bo choroba niezwykle szybko wyniszcza organizm czworonoga. Co odstrasza kleszcze Aby zapobiec ukąszeniom kleszczy warto stosować preparaty zakraplane na skórę zwierzęcia, które działają na kleszcze odstraszająco, ale trzeba je stosować co 4 tygodnie, bo po tym czasie przestają działać. Są też specjalne obroże, które starczają na kilka miesięcy (pies musi ją mieć na sobie przez cały czas). Ponadto kleszcze nie lubią niektórych zapachów ziół i kwiatów. Jeśli twój pupil zwykł bawić się w ogrodzie zadbaj, by rosły tam np. lawenda, goździki, rozmaryn, melasa, mięta, oregano, tymianek, czosnek. Treść artykułu została pierwotnie opublikowana Kompendium wiedzy o kleszczach: Szczepionka na kleszcze: czy można się zaszczepić przeciwko boreliozie? Kleszczowe zapalenie mózgu - jest się czego obawiaćJak najbezpieczniej usunąć kleszcza8 najważniejszych faktów na temat kleszczyRumień po kleszczu - kiedy wygląda na typowy objaw, a kiedy trzeba zgłosić się do lekarza

^{Powstawanie małych pajęczyn na zewnątrz liścia podczas infekcji jednoczy szkodniki. Zdjęcie przędziorków na jabłoni może mieć różne kolory, wszystko zależy od gatunku, który uderzył w bolus: Kleszcz czerwony owocowy. Pasożyt jest mały, dorosły osiąga maksimum 0,4 mm, nie jest widoczny gołym okiem.}

Kleszcz to mały pajęczak, który ma około 3-5 mm długości. Wygląda jak drobny, czarny lub brązowy owad, pokryty drobnymi włoskami. Jego ciało jest spłaszczone i ma kształt jajowaty. Na tyle ciała kleszcza znajdują się 4 pary krótkich i silnych nóg.

Czyraki na ciele mają różne rozmiary, jak i różna bywa liczba tych zmian występująca u pacjenta. Zwykle są one niewielkie, spotykane są jednak i bardzo rozległe czyraki. Czyrak na udzie czy na policzku może być pojedynczy, ale u pacjenta może być obecnych jednocześnie kilka różnych wrzodów – mówi się wtedy o czyraczności.

Oto kilka porad, jak uniknąć ukąszeń kleszczy: 1) Unikaj obszarów, w których kleszcze występują często, takich jak lasy, łąki i miejsca, gdzie rosną tarczyce. 2) Używaj repellentów przeciwko komarom i kleszczom na skórze i ubraniach. 3) Nosić jasne ubrania, które pozwalają na łatwe zauważenie kleszcza na swoim ciele.

. 386 90 304 468 102 86 63 409

jak wygląda kleszcz na ciele